365 ημέρες Ντόναλντ Τραμπ: Η επιστροφή ενός Πλανητάρχη που τα θέλει όλα

Ήταν 20 Ιανουαρίου 2025 όταν ο Ντόναλντ Τραμπ ορκίστηκε πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, σηματοδοτώντας την έναρξη της δεύτερης θητείας του. Μια θητεία, η οποία όμως δεν έχει καμία σχέση με την πρώτη.

Μέσα σε αυτές τις 365 ημέρες, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει καταστήσει σαφές ένα και μόνο πράγμα: τον ενδιαφέρει η εξουσία και η δύναμη. Και τα δυο στον απόλυτο βαθμό, όπως αναφέρεται και σε ανάλυση του ειδησεογραφικού πρακτορείου Reuters.

Κατά τους πρώτους μήνες διακυβέρνησής του, ο Τραμπ έδωσε μια γεύση για το πως θα ηγηθεί τόσο της χώρας του αλλά και των σχέσεων που θα αναπτύξει με τους ξένους εταίρους του. Οι «τιμωρητικοί» δασμοί που επέβαλε την 1η Απριλίου έμοιαζαν σαν ψέμα αλλά ήταν πιο αληθινοί από ποτέ. 90 χώρες, 10 εκ των οποίων έλαβαν υψηλότατους τελωνειακούς φόρους, αντιλαμβάνονται ότι ο Τραμπ επιθυμούσε να είναι εκείνος ο βασικός παίκτης που κινεί τα νήματα.

Παράλληλα, οι εξαγγελίες ότι θα προσαρτήσει τη Γροιλανδία, απειλές που έναν χρόνο μετά έχουν προκαλέσει σεισμό στα θεμέλια του ΝΑΤΟ αλλά και στην Ευρώπη. Η κλιμάκωση της έντασης μεταξύ Τραμπ και Δανίας έχει ήδη ενισχύσει την σιδερένια αποφασιστικότητα του Πούτιν να κατακτήσει όσο το δυνατόν περισσότερο μέρος της Ουκρανίας. Οι προοπτικές για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία είναι πλέον σχεδόν μηδενικές.

Ωστόσο, αξίωσε από την επιτροπή Νόμπελ να του δώσει το βραβείο για τις προσπάθειές του, σημειώνοντας μάλιστα ότι τουλάχιστον 7 πόλεμοι τερματίστηκαν χάρη στην έγκαιρη επέμβασή του. Κάτι τέτοιο δεν πραγματοποιήθηκε. Αντ' αυτού, η φετινή νικήτρια του παρέδωσε το βραβείο ως φόρο τιμής για όσα έχει κάνει στη Βενεζουέλα. Μια κίνηση που προκάλεσε προβληματισμό αλλά και τριγμούς για την όποια σημασία του βραβείου αυτού καθε αυτού.

«Τραμπισμός» στη δεύτερη θητεία του

Μετά την εκλογική του νίκη τον Νοέμβριο του 2024, ο Τραμπ παρέμεινε πιστός σε τρεις από τους τέσσερις πυλώνες αυτού που σήμερα αποκαλείται από πολλούς «Τραμπισμός», το οποίο κατέστησε στη βάση του ένα κίνημα που άλλαξε την Αμερική:

• Νατιβισμός (ευνοώντας τους πολίτες που γεννήθηκαν στις ΗΠΑ έναντι των μεταναστών)
• Προστατευτισμός και δασμοί
• Εθνικισμός «Πρώτα η Αμερική» (κίνημα MAGA).

Για τους σκοπούς αυτούς, ο Τραμπ ενεργεί επιθετικά, με αστυνομικούς να συλλαμβάνουν και να απελαύνουν δεκάδες χιλιάδες πολίτες χωρίς επίσημα χαρτιά ενώ απειλεί να αναπτύξει ακόμη και την Εθνοφρουρά σε πόλεις για την επιβολή αυτών των πολιτικών.

Αλλά στον τέταρτο πυλώνα του Τραμπισμού -τον ​​απομονωτισμό του «Πρώτα η Αμερική» ως κινητήρια δύναμη της εξωτερικής πολιτικής- ο Τραμπ έχει επαναπροσδιορίσει το πλαίσιο της εξωτερικής πολιτικής του με μεγαλύτερες φιλοδοξίες.

Ο Τραμπ έχει απορρίψει την ιστορία των ΗΠΑ που διεξάγουν πολέμους για να προβάλουν αμερικανικές αξίες: προστασία της Ασίας από τον κομμουνισμό στην Κορέα και το Βιετνάμ, αποτροπή της βάναυσης επιθετικότητας στο Κουβέιτ, τιμωρία της εξαγωγής ριζοσπαστικής ισλαμικής τρομοκρατίας στο Αφγανιστάν και το Ιράκ.

Ο Τραμπ έχει εφαρμόσει αυτά τα μαθήματα στο Ιράν, μέχρι στιγμής. Ένα πράγμα είναι να καταργήσεις την πυρηνική ικανότητα του Ιράν και άλλο να κάνεις αλλαγή καθεστώτος. Πρόκειται για μια γέφυρα που επιστρέφει σε «αέναους πολέμους», κάτι που απεχθάνεται ο Τραμπ.

Την ίδια ώρα ο Τραμπ έχει «θάψει» την αμερικανική στάση παγκοσμιοποίησης. Έχει αποσύρει τις ΗΠΑ από σχεδόν όλους τους διεθνείς οργανισμούς, εκτός από τα Ηνωμένα Έθνη, ενώ έχει «κόψει» δισεκατομμύρια δολάρια που δίνονταν προς ξένη βοήθεια.

Παράλληλα, η «χειρουργική» επίθεση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα είχε πολύ μεγαλύτερους στόχους από τη σύλληψη του ηγέτη της, Νικόλας Μαδούρο. Αφορούσε τον έλεγχο της εξουσίας σε κρίσιμους πόρους στην Αμερική, από τη Βενεζουέλα μέχρι τη Γροιλανδία και όλα τα ενδιάμεσα, από το Μεξικό μέχρι την Κούβα και τον Καναδά.

Οι δημοσκοπήσεις «μιλούν»

Τις τελευταίες εβδομάδες, μια σειρά δημοσκοπήσεων αποδεικνύει ότι ακόμη και οι Αμερικανοί πολίτες είναι δύσπιστοι ως προς την εξωτερική πολιτική που ακολουθεί η κυβέρνηση. Παράλληλα, εκφράζουν αυξανόμενη ανησυχία για τη διαχείριση της οικονομίας, τις επιδρομές των πρακτόρων της ICE καθώς συλλαμβάνουν και απελαύνουν μετανάστες, ενώ δεν διστάζουν να σκοτώσουν εν ψυχρώ ακτιβιστές, όπως έγινε την περασμένη εβδομάδα στη Μινεάπολη.

Ο Τραμπ ασκεί αυτή την εξουσία επειδή μπορεί. Αυτό ωθεί από την άλλη τους Ρεπουμπλικάνους στο Κογκρέσο να διαχωρίσουν τις απόψεις τους από τον Τραμπ σε αυτό το ζήτημα. Πρόκειται για το πρώτο εμφανές ρήγμα μεταξύ του Αμερικανού προέδρου με το κόμμα του από την επανεκλογή του.

Μια πρόσφατη δημοσκόπηση δείχνει ότι το 56% των ενηλίκων στις ΗΠΑ πιστεύουν ότι ο Τραμπ το έχει παρακάνει με τη Βενεζουέλα. Το 57% δεν θέλει οι ΗΠΑ να χτυπήσουν το Ιράν. Ακόμη και πριν από την ανακοίνωση των δασμών του Τραμπ στη Γροιλανδία, μόνο το 17% ενέκρινε την επιθυμία του να αποκτήσει το μεγάλο νησί του Ατλαντικού και το 71% απέρριπτε τη χρήση στρατιωτικής βίας για να το πράξει .

Δημοσκόπηση του CNN αναφέρει ότι το 55% των ερωτηθέντων πιστεύει ότι οι πολιτικές του Τραμπ «έχουν βλάψει την οικονομία» και ότι ο Τραμπ δεν κάνει αρκετά για να μειώσει τις τιμές. Οι τιμές των προϊόντων έχουν αυξηθεί απότομα. Η τελευταία δημοσκόπηση της Wall Street Journal δείχνει ότι ο Τραμπ υπολείπεται κατά διψήφιο ποσοστό στον χειρισμό του πληθωρισμού και ότι δεν επικεντρώνεται αρκετά στην οικονομία.

Όσον αφορά τη μετανάστευση, η αναταραχή στη Μινεάπολη και σε άλλες πόλεις από τις σκληρές μεθόδους που χρησιμοποιούν οι πράκτορες της ICE έχει επίσης αντίκτυπο, με το ποσοστό αποδοχής του Τραμπ σε αυτό το ζήτημα να υπολείπεται του 40%.

Τι σημαίνει η εξουσία για τον Τραμπ

Καθώς ο Τραμπ εδραιώνει την εξουσία του, οι στοχασμοί του γίνονται επιτακτικοί. Σε δηλώσεις του πριν από μια εβδομάδα στο διεθνές πρακτορείο Reuters, ο ίδιος είχε σημειώσει ότι «Δεν θα έπρεπε καν να κάνουμε εκλογές», υπερθεματίζοντας όλες τις επιτυχίες που θεωρεί ότι έχει επιτύχει.

Τον Ιανουάριο, ο Τραμπ είπε στους Ρεπουμπλικάνους στη Βουλή των Αντιπροσώπων: «Δεν θα πω να ακυρωθούν οι εκλογές, θα πρέπει να ακυρωθούν, επειδή τα fake news θα έλεγαν: "Θέλει να ακυρωθούν οι εκλογές. Είναι δικτάτορας". Με αποκαλούν πάντα δικτάτορα». Τους είπε ότι αν οι Δημοκρατικοί πάρουν πίσω τη Βουλή των Αντιπροσώπων, θα «βρουν έναν λόγο να τον καθαιρέσουν».

Με βάση το ανήσυχο μυαλό του Τραμπ και την κυριαρχία του σε αυτό που πιστεύει ότι είναι απόλυτη εξουσία, φέτος διακυβεύεται το μέλλον της δημοκρατίας στο εσωτερικό και οι συμμαχίες στο εξωτερικό.

Αλλά ακόμη και έτσι, ο Τραμπ είναι απτόητος. Πιστεύει ότι ως πρόεδρος, μπορεί να κάνει ό,τι θέλει. Τα προστατευτικά κιγκλιδώματα που επί δεκαετίες θωράκιζαν τη δημοκρατία της Αμερικής έχουν παραμεριστεί.